Jest jeden moment, który decyduje o wszystkim
Z mojej praktyki zawodowej widzę, że w każdym projekcie jest jeden bardzo konkretny moment, który decyduje o tym, czy Smart Home będzie realną wartością, czy problemem, który zacznie ciążyć na całym procesie, tylko że paradoks polega na tym, że ten moment prawie zawsze przechodzi niezauważony, bo na papierze wszystko wygląda logicznie, rozmowa z klientem, decyzje funkcjonalne, projekt, wycena, realizacja, wszystko ma swoje miejsce i swoją kolejność, i dokładnie w tym miejscu większość architektów ma poczucie, że ten proces jest pod kontrolą, że da się go „po prostu przeprowadzić”.
Tylko że z mojego doświadczenia to nie jest problem zrozumienia procesu, tylko problem utrzymania go w realnym świecie, w którym dochodzi presja czasu, budowy, wykonawców i klienta, który sam nie do końca wie, czego potrzebuje.
Gdzie ten proces zaczyna się rozjeżdżać
Z mojego doświadczenia ten moment jest bardzo powtarzalny, na początku pojawia się pytanie o Smart Home, często bardzo ogólne, rzucone gdzieś między innymi tematami, klient odpowiada zachowawczo, mówi, że jeszcze się zastanowi, że nie wie, że może później, więc projekt idzie dalej, powstaje koncepcja, wnętrze się zamyka, elektryka jest rozrysowana, wszystko wygląda dobrze i spójnie, i w tym momencie architekt ma poczucie, że zrobił swoją pracę.
A potem wraca temat.
Czasem klient wraca do niego sam, czasem ktoś mu coś podpowie, czasem zaczyna czytać, oglądać, rozmawiać, i nagle okazuje się, że chce Smart Home, tylko że ten moment, w którym można było go spokojnie wprowadzić do projektu, już minął, projekt jest zamknięty, decyzje podjęte, a budowa zaraz rusza.
I wtedy zaczyna się coś, co z zewnątrz wygląda jak „dopasowanie”, a w środku jest chaosem.
Co dzieje się dalej, tylko nikt tego nie nazywa
Z mojej praktyki zawodowej widzę, że wtedy projekt przestaje być procesem, a zaczyna być reakcją, wyceny się przeciągają, bo instalator musi budować wszystko od początku z klientem, klient zaczyna być zmęczony, bo podejmuje decyzje, których nie rozumie, architekt przestaje projektować, a zaczyna odbierać telefony, odpowiadać na maile, prostować rzeczy, które już dawno powinny być ustalone, i w tym wszystkim projekt traci swoją spójność, tylko że nikt tego nie nazywa wprost, bo formalnie wszystko nadal „idzie do przodu”.
I bardzo często kończy się to jednym zdaniem, które brzmi jak decyzja, a w rzeczywistości jest rezygnacją z problemu, „dobra, to może jednak sobie darujmy ten Smart Home”.
Nie dlatego, że on nie ma sensu.
Z mojego doświadczenia dlatego, że pojawił się w najgorszym możliwym momencie.
Problem, którego nie widać z poziomu projektu
I tu jest moment, który dla mnie jest kluczowy, bo większość architektów go po prostu nie widzi, Smart Home nie ma swojego miejsca w procesie projektowym, nie ma etapu, w którym jest prowadzony świadomie, tylko pojawia się „przy okazji”, kiedy klient zapyta albo kiedy ktoś o nim przypomni, a jeśli coś nie ma swojego momentu w procesie, to nie masz nad tym kontroli, nie projektujesz tego, tylko reagujesz wtedy, kiedy zaczyna być problem.
I z mojego doświadczenia to jest jedna z najtrudniejszych rzeczy do uchwycenia, bo samo zrozumienie tematu nie daje kontroli, możesz wiedzieć, czym jest Smart Home, możesz nawet rozumieć jego funkcje, ale jeśli nie masz go osadzonego w procesie, to i tak będziesz podejmować decyzje za późno.
To, czego architekt najczęściej nie widzi
Jest jeszcze jedna rzecz, trudniejsza, bo niewidoczna, z mojej praktyki zawodowej wynika, że architekt bardzo rzadko widzi, co dzieje się z projektem później, klient nie wraca z pretensją, nie mówi wprost, że czegoś zabrakło, dużo częściej po prostu upraszcza rozwiązania, rezygnuje z części funkcji, dogaduje się z instalatorem po swojemu albo odkłada temat na kiedyś, i z perspektywy architekta wszystko wygląda dobrze, projekt oddany, klient zadowolony, brak problemów.
Tylko że decyzje i tak zapadły.
Poza projektem.
Poza Twoim wpływem.
Albo nie zapadły wcale.
I ja to widzę bardzo wyraźnie, bo z mojego doświadczenia pracuję z klientami dokładnie w tym momencie, kiedy oni wracają do tematu Smart Home już po zakończeniu współpracy z architektem i bardzo często słyszę dokładnie te same zdania, szkoda, że nie wiedzieliśmy tego wcześniej, gdyby ktoś nam to pokazał na etapie projektu, podjęlibyśmy zupełnie inne decyzje.
Dlaczego to się powtarza
Z mojej praktyki zawodowej wynika, że problem nie polega na tym, że klienci nie chcą Smart Home, tylko na tym, że nie mają momentu, w którym ktoś ich przez ten temat przeprowadzi, nie znają rozwiązań, nie rozumieją konsekwencji odkładania decyzji i nie wiedzą, że to jest coś, co powinno pojawić się wcześniej, a jeśli architekt nie bierze tej rozmowy na siebie, to klient podejmuje decyzję tam, gdzie akurat ma do tego przestrzeń, najczęściej na budowie.
Co się wtedy naprawdę dzieje z projektem
I wtedy Smart Home wcale nie znika.
On tylko zmienia miejsce.
Z projektu przechodzi na budowę.
Z procesu przechodzi na improwizację.
Z decyzji przechodzi na kompromis.
I z mojego doświadczenia to jest dokładnie ten moment, w którym projekt przestaje być Twoim projektem.