Pamiętam jedno spotkanie, które naprawdę długo siedziało mi w głowie, bo było jednym z tych momentów, kiedy coś się we mnie przestawia, tylko jeszcze nie wiesz dokładnie co, ale czujesz, że już nie wrócisz do poprzedniego sposobu pracy, bo przyszli do mnie klienci z projektem domu, wszystko było właściwie gotowe, przemyślane, dopracowane, decyzje podjęte, wnętrze poukładane, i w pewnym momencie rozmowa zeszła na oświetlenie, rolety, sterowanie, i padło pytanie, które na tamtym etapie wydawało się niewinne, a dziś wiem, że było jednym z ważniejszych pytań w całym tym procesie, czyli czy wiem, jak działa Smart Home, bo oni byli u znajomych, widzieli, że to funkcjonuje, że w wielu sytuacjach to się naprawdę przydaje i chcieliby wiedzieć, co mogę im zaproponować.
I pamiętam dokładnie ten moment, bo to nie było pytanie trudne merytorycznie, tylko trudne wewnętrznie, bo ja wtedy, jak większość architektów, nie czułam się w tym temacie pewnie, wiedziałam mniej więcej, o co chodzi, znałam podstawy, ale nie na tyle, żeby odpowiedzieć z pełnym przekonaniem i poczuciem, że biorę za to odpowiedzialność, więc zrobiłam to, co w tamtym momencie wydawało mi się najbardziej logiczne i bezpieczne, czyli przekazałam temat instalatorowi, oddałam go dalej, do osoby, która „zna się na technologii”.
I od tego momentu zaczęła się historia, która trwała półtora roku.
Instalator dobrał system po swojemu, klient ufał, że to wszystko będzie działać, ja ufałam, że to, co zaprojektowałam, zostanie wdrożone zgodnie z koncepcją, tylko bardzo szybko zaczęło się okazywać, że rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej, bo na etapie montażu pojawiały się drobne rzeczy, które z pozoru nie wydają się istotne, ale zaczynają się kumulować, coś nie pasowało do układu mebli, coś wymagało dodatkowego kabla, którego wcześniej nikt nie przewidział, coś działało inaczej niż było obiecane, a niektóre rzeczy nie działały tak, jak klient się spodziewał, i nagle projekt, który był dopracowany wizualnie i funkcjonalnie, zaczynał się rozjeżdżać w tym, co najważniejsze, czyli w codziennym użytkowaniu.
Klienci byli sfrustrowani, instalator miał swoje racje, ja miałam swoje, a oni byli gdzieś pośrodku, z każdym miesiącem coraz bardziej zmęczeni tą sytuacją i coraz bardziej rozczarowani tym, co miało być ułatwieniem, a stało się źródłem problemów, bo system działał, ale nie tak, jak powinien, światło gasło w nieodpowiednim momencie, rolety nie reagowały, aplikacja się zawieszała, a oni zamiast czuć komfort, zaczęli się zastanawiać, czy to w ogóle był dobry pomysł, i to był dla mnie bardzo trudny moment, bo z zewnątrz wszystko wyglądało dobrze, wnętrze było dopracowane, estetyka się zgadzała, tylko w środku coś przestało działać.
I to doświadczenie było dla mnie jak kubeł zimnej wody, bo zrozumiałam jedną bardzo ważną rzecz, że jeśli ja jako architekt nie rozumiem, co dzieje się dalej po projekcie, jeśli nie rozumiem, jak te systemy wpływają na codzienność klienta, jeśli nie mam wpływu na to, jakie decyzje są podejmowane i kiedy, to tak naprawdę oddaję bardzo ważną część projektu komuś innemu, komuś, kto patrzy na tę przestrzeń zupełnie inaczej, przez pryzmat instalacji, kabli i urządzeń, a nie przez pryzmat człowieka i jego życia.
I dokładnie wtedy zaczęła się moja droga z technologią, tylko nie dlatego, że chciałam stać się instalatorem, tylko dlatego, że chciałam zrozumieć, co się dzieje dalej, jak wybór systemu wpływa na to, jak ktoś będzie funkcjonował w tym domu, dlaczego niektóre rozwiązania, które dobrze wyglądają w katalogu, kompletnie nie sprawdzają się w praktyce, jak dopasować technologię do konkretnej osoby, jej rytmu dnia, jej przyzwyczajeń, jej oczekiwań, i z czasem zaczęłam widzieć coraz wyraźniej, że w tej wiedzy jest ogromna wartość, tylko nie taka technologiczna, tylko projektowa i decyzyjna.
Bo dzisiaj, kiedy klient zadaje mi to samo pytanie, czy wiem, jak działa Smart Home, ja nie tylko odpowiadam, że wiem, tylko jestem w stanie pokazać mu, co to oznacza dla niego, dla jego życia, dla jego codzienności, mogę zaproponować rozwiązanie, które działa w praktyce, a nie tylko dobrze wygląda na papierze, i to zmienia wszystko, bo w tym momencie klient nie patrzy już na mnie jak na osobę, która zaprojektuje ładne wnętrze, tylko jak na kogoś, kto ogarnia całość, kto widzi więcej i kto potrafi połączyć estetykę z funkcją.
Bo Smart Home to nie jest dodatek do projektu.
To jest jego funkcjonalne serce.
To jest system zależności między światłem, ogrzewaniem, roletami, akustyką, bezpieczeństwem i wszystkimi tymi elementami, które sprawiają, że przestrzeń nie tylko wygląda, ale działa, reaguje, dopasowuje się do człowieka, często zanim on sam zdąży o czymś pomyśleć, i to są te momenty, które budują prawdziwe doświadczenie, to, że światło przygasa zanim włączysz film, że temperatura w sypialni zmienia się przed snem, że dom „wie”, że wróciłaś i wita Cię światłem w korytarzu.
To nie jest magia.
To jest technologia, która staje się częścią architektury.
I właśnie dlatego uważam, że architekt nie może kończyć swojej roli na estetyce, bo nasza praca nie polega tylko na tym, żeby było ładnie, tylko żeby to działało, żeby każdy element tworzył spójną całość, która ma sens w codziennym życiu, bo bez tego projekt jest trochę jak piękne ciało bez duszy, wygląda dobrze na zdjęciach, ale nie daje tego, czego klient tak naprawdę potrzebuje.
Ta historia nauczyła mnie jednej rzeczy, która dzisiaj jest fundamentem mojej pracy, że architekt, który rozumie technologię, nie jest mniej kreatywny, tylko bardziej świadomy i skuteczniejszy, bo projektuje nie tylko to, co widać, ale też to, jak ktoś będzie w tej przestrzeni żył każdego dnia.
A to właśnie ta różnica decyduje o wszystkim.
Bo klient po roku nie ocenia projektu po wizualizacji.
Oceni go po tym, jak mu się w nim żyje.
I czy jego dom z nim współpracuje.
Czy codziennie z nim walczy.
Dziś, kiedy słyszę pytanie, czy wiem, jak działa Smart Home, uśmiecham się, bo wiem, że to nie jest pytanie o technologię.
To jest pytanie o zaufanie.